Yasemin, İzmir Amerikan Lisesini bitirdikten sonra Ege Üniversitesi İngiliz Dili ve Edebiyatı bölümünden mezun oldu. Ardından Boğaziçi Üniversitesi'nde İngiliz edebiyatı masteri yapmak üzere İstanbul’a taşın... [Devamı]

BİR ‘İLETİŞEMEME’ TEKNİĞİ OLARAK PASİF-AGRESİF DAVRANIŞ…

BİR ‘İLETİŞEMEME’ TEKNİĞİ OLARAK PASİF-AGRESİF DAVRANIŞ…

 


Pasif-agresif ne ki diyenleriniz de olabilir, sonuçta günlük dilde çok ta kullanılmıyor. Ama adı yoksa da kendi bol miktarda gözlemlenebiliyor.

Bu psikolojik bir terim 1949 yılından beri tanımlanıyor ve ful semptomları bir kişilik bozukluğuna da işaret ediyor. Altını çizmek istediğim şu: burada anlatacaklarım kişilik bozukluğu kategorisine girecek kadar vahim olmayan, nispeten daha“light” durumlara örneklerden oluşuyor.

 

‘Pas-ag’ Davranışlara Örnekler :

Birkaç örnek vermek gerekirse, diyelim ki çatışma içinde olduğu birisiyle konuyu konuşmak yerine surat asmakta bir pasif agresif davranış örneği.

Bir işi yapacağını söylemek, sonra yaparmış gibi yapmak ve sonrada yapmamakta..

Olumsuz duyguların, hatta düşmanca hislerin alt nota olarak çaldığı bir eylemsizlik durumu içinde olmakta Pasag *örneği.

Kısaca son derece korkakça ve manipulatif bir davranış tarzı diyebiliriz bunun için. Yapmak istemediğinizi yapmamak, yapmak istediğimizi yaptırmak için kullandığımız. Allah için, hiç mi böyle davranmadım, mutlaka bazı durumlarda kullanmışımdır. Sonuçta kaçınmanın ve şaşırtmacalı davranmaya bir örnek diyebiliriz.

 

Niye İletişime Engel?

Söze dökülmeyen olumsuzluk, direnç ve karmaşa gibi özellikleri olan bu tutumun, ilişkilerdeki açılımıda şöyle :

Açık ve dürüst iletişime alttan alta zarar veren bir nevi duygusal taciz bile diyebiliriz.

O kadar kötü yani…

Kendini nasıl gösterir derseniz; inatçılık,öğrenilmiş çaresizlik, kin, somurtkanlık, erteleme ve elde olan işleri bilerek yapamamak diyebiliriz.

 

Bunlardan başka;

  • Özellikle net olmamak, adeta şifreli tarzda konuşarak kendi güvensizliğini saklamak  ve başkasında güvensizlik ve karmaşa yaratmak.
  • Kızgınlık ve olumsuzlukla yakın ilişkide olma durumu baltalamak
  • Hep geç kalmak  ve  cezalandırmak yada kontrol amaçlı hep bir şeyler unutmak
  • Başkalarını hata ve tartışmalar için suçlamak
  • Dikkat çekmek ya da cezalandırmak amaçlı suçlamak
  • Özellikle eleştirel, kavgacı ve içerlemiş davranarak karşısındakini cezalandırmayı ve kendi istediği gibi hareket edilmesini sağlamak
  • Rahatsızlık ve çatışmayı önleme amaçlı tepkisiz ya da iletişime kapalı olmak
  • İyiliği ve  sevgiyi ceza amaçlı esirgemek( ör:cinselliği, ricaları reddetme)
  • Başkalarının ilişkilerini bilerek ya da bilmeyerek sabote etmek

 

Peki Niye ‘Pasag’lıyız?

Aramızda bunu kullanmamış insan herhalde yok. Hepimiz yerine göre surat asmış, karşımızdakine duvar örerek hiç konuşmamış yada suçlama yapmış olabiliriz.

Bunun çok korkakça ve denetleme amaçlı olduğunu, ve şahsen ( her ne kadar bende bu yola nadiren de olsa böyle davranmış olsamda)genelde  başa çıkmakta çok zorlandığım bir tarz olduğunu söyleyebilirim.

Bir şekilde incindiğimizde yada kızdığımızda içimizdeki çocuk ortaya çıkarak bir isteri kriziyle kendini yerden yere atmak yerine alttan alta  sinsi bir biçimde kendini ifade etmeyi seçer.

Bazıları var ki bu tür bir pasif agresif davranış kalıbını daha sağlıklı bir iletişim tarzı geliştiremediklerinden mütemadiyen kullanırlar. Her türlü kızgınlık ve incinme hissi kaçamak şekilde ifade edilir.


Bu tür davranışlar hemen hemen her zaman  insanın çocukluk zamanından gelen , ve duyguları ifade etmekte kendini  güvende hissetmediği bir çevrede  büyümesinden  kaynaklanır.

Belki anne-babanın alkol yada madde bağımlılığının ya da fiziksel, sözel ya da duygusal tacizin olduğu bir durum sözkonusuydu. Belkide aşırı kontrolcü ya da cezalandıran bir anne-baba modeli vardı – hatta fiziksel ya da ruhsal bir hastalık durumu da olasıdır.

Veya en basitinden anne-baba kendi hayatlarını pasif agresif davranışlarla bezeli bir şekilde sürdürüyorlardı.

Dürüstçe kendini ifade etmenin herhangi bir nedenle izin verilmediği ya da teşvik edilmediği aileler eninde sonunda çocuklarınada  gerçek hislerini bastırmayı ve inkar etmeyi öğretmiş olurlar. Çocuklar acı ve çaresizlik hislerini pasif agresif davranışlara başvurarak ifade etmeyi öğrenirler.

Düşmanca tavırlarının ve acılarının üzerini maskelemeye alışan çocuklar maalesef bu davranış kalıbından hiç çıkamayabilirler. Kendilerini ‘gerçek’ olarak ifade etmek konusunda  strateji geliştirmediklerinden, büyüdüklerinde görünüşte zararsız tavır ve davranışların arkasında kindar niyetler barındırırlar.


PASİF-AGRESİF BİR İNSANLA NASIL BAŞA ÇIKARSINIZ?

Bir başka koç olarak meslektaşım B. Davenport’un  pasif-agresif bir insanla başa çıkma konusunda önerilerinden bazılarını yazının devamında paylaştım.

Pasag tavırla karşılaştığınızda farkına varmak. Bazen o kadar sinsi olabilir ki şaşırabilir hatta kendinizi hatalı görebilirsiniz. Bir kere bunu tanıdığınızda bilinki suç sizde değil.

  • Kendiniz için sağlıklı sınırlar belirleyin, böylece pasif-agresif bir insan tarafından manipüle edilmezsiniz. Böyle bir davranışla karşılaştığınızda sahtekarlık ve kabalık olarak nitelendirmekten çekinmeyin.
  • Kendi iletişim becerilerinizi geliştirirseniz psif agresif davranışa olgunluk ve dürüstlükle karşılık verebilirsiniz.
  • Sakin bir şekilde eşinize, arkadaşınıza yada partnerinize gerçek ve dürüst bir tutum ve davranış  beklentinizi iletin. Ona çatışma ve acıyla başa çıkmanın daha farklı bir yöntemini bulmasını isteyin. Koçluk ya da terapi almasını önerin.
  • Anlayışlı olun. Bu davranış kalıbını yaratan durumlara karşı anlayış geliştirin. Çoğu duygusal acıdan ve yanlış yönlendirilmiş öfkeden kaynaklanır.

 

PEKİ KENDİNİZDE PASİF AGRESİF DAVRANIŞLARI FARKEDERSENİZ…

  • Çocukluğunuza bakın ve bu davranışlarınızın nedenini anlamaya çalışın. Nedenin anlamak her zaman çözümü getirmese de tepkiyi azaltmakta yardımcı olabilir. Anne-babanızı anlayışsızlıklarından ötürü affetmeye çalışın. Bu çalışma tek başına yapılamayacak kadar ağır gelirse aile dizilimi çalışması ile beraber terapi almak isteyebilirsiniz.
  • Davranışlarınızın ilişkinizdeki ve kendine güveniniz üzerindeki etkisini inceleyin.Bu tip davranışların sizi kıracağını ve başkalarını da sizden uzaklaştırdığını bilin
  • Davranışlarınızdan, yanlışlarınızdan ve başarısızlıklarınızdan tümüyle sorumlu olduğunuzu kabul edin. Kolay değil ama gerekli.
  • Sağlıklı iletişim teknikleri öğrenin. Kızgınlığı ve duygusal acıyı uygun bir şekilde ifade etmek için yollar araştırın. Bir koç  yada bir terapist size yardımcı olabilir.
  • Sorunları direk olarak, hızlı ve dürüst bir biçimde ele alın. Kaçınma yada direnme genellikle herşeyi daha da zorlaştırır.
  • Kendinizi ve duygularınızı değerli olarak kabul etmeyi öğrenin. Eğer çocukken hislerinizi ifade etmenize izin verilmediyse ve dinlenmediyseniz, kendinizi açmak ve ‘gerçek’ olarak yaşamak konusunda güvencede hissetmeyebilirsiniz. Açık ifadeye hakkınız var,bunu biliyorsunuz, değil mi?

 

Sevgi dolu ve destekleyici ilişkiler, tatmin edici ve  mutlu bir hayatın temelini oluşturur. Ve sağlıklı iletişim ve olgun davranış tüm başarılı ilişkilerin özünde vardır.

Eğer pasif agresif davranışı ilişkilerinizin herhangi birinde gözlemliyorsanız, dikkatinizi verip  bunu farkındalıkla iyileştirmenizi öneririm.

Kaynaklar:

www.psikoloji.com

livestrong.com

Yasemin Balcı

Life Transitions Coach


Yasemin, İzmir Amerikan Lisesini bitirdikten sonra Ege Üniversitesi İngiliz Dili ve Edebiyatı bölümünden mezun oldu. Ardından Boğaziçi Üniversitesi'nde İngiliz edebiyatı masteri yapmak üzere İstanbul’a taşındı. BU Yabancı Diller Yüksek Okulunda 1994'ten Almanya'ya gittiği 2001 yılına kadar öğretim görevlisi olarak çalıştı. 2005 te Almanya dönüşü tekrardan başladığı üniversitedeki hocalık görevini 2007 de bırakarak psikoloji ve yaşam kalitesini iyileştirme konularında eğitim almaya ve çalışmaya yöneldi. Bir sömestr boyunca Boğaziçi Üniversitesi Psikoloji Bölümünde özel öğrenci olarak okudu. Ardından Fa Koç Akademi'de İleri Düzey Koçluk Eğitimi aldı, eğitim sonrası Uluslararası Koçluk Sertifikasına ( AC; Association for Coaching) hak kazandı. Halen Ulus/ Etiler ofisinde bireysel koçluk seansları veriyor. İstanbul dışında yaşayanlarla da skype ve telefon üzerinden koçluk hizmetlerini sunuyor. Aldığı eğitimler : Temel EFT ( Fatma Can), Yaratıcı Drama( Hasan Nami Güner), Onarıcı Çemberlere Giriş ( Duke Duchscherer), Temel NLP( Ebru Uysal), Reiki 1-2(Elvira Zanghellini) ,Reiki Eğitmenliği ( Tanesh Bhugobaun), Dans Terapisi Grup çalışması ( Marianne Challier), Authentic Movement Beden Psikoterapi Eğitimi(Prof. Helen Payne)