BURNOUT VEYA FARKLI YANMA BİÇİMLERİ / 2

BURNOUT VEYA FARKLI YANMA BİÇİMLERİ / 2

Hiç düşündünüz mü? Salonunuzdaki makamınızdan kalkıp, mutfağa giderek bir tabağa dolduracağınız antep fıstıklarını almanız yaklaşık üç dakika alıyorken ve hatta bunun için taşeron kullanmaktan kaçınmıyorken, beyninizdeki düşünceler kaç ışık yılı hızla yol alıyorda kısa yoldan, akıllıca, kolayca yapacağınız bir işi dallandırıp, budaklandırarak bütün bir sabahı kapsayacak şekilde uzatabiliyorsunuz.


İş yerinizde, evinizde içinize kapanmış, içiniz kararmış olarak bir şey yapmadan oturmayı kastetmiyorum yavaşlamakla. Oracıkta uyuşmuş bir şekilde oturduğunuz için yavaşladığınızı sanıyorsanız yanılıyorsunuz. Hayır, yavaşlamadınız sadece lavaşlamaktasınız ve fırından satın alıp eve getirdiğiniz lavaş miktarı ile beyninize giden eleştirel düşünceler arasında anlamlı bir korelasyon yaşanıncaya kadar da bu böyle devam edecek.


İnternetin başına geçip ulu bilge google’a “nasıl yavaşlayabilirim?” diye yazarak kurtulabileceğini sanan siz değerli okuyucularımız için daha az tükenme konusundaki tavsiyelerimizi şu şekilde özetleyelim:


  • Arada bir (Ayda bir örneğin) birkaç günlük bilgi ve iletişim diyeti uygulayabilirsiniz kendinize. Sabahları kalkıp bir bardak ılık suya elma veya alıç sirkesinden 25-30 damla damlatıp içmek nasıl vücudunuzdaki arınmaya katkı sağlarsa, televizyonunuzu, telefonunuzu kapatacağınız, gazeteleri görmezden geleceğiniz iki gün de ruhunuz için benzer bir işlev görecektir.
  • Konunun özüne yönelik ilk alınması gereken önlem hız gerektiren faaliyetlerinizi gözden geçirmek ve hızınızı bilinçli bir şekilde azaltmak olmalıdır. Aklınızın üreteceği baskıya direnerek; çalışma, yemek yeme, yürüme, araba kullanma, kur yapma, çalışma vb. hızlı icra ettiğiniz ne varsa onları daha yavaş ve daha doyumlu bir şekilde yapmanın bir yolunu bulmalısınız.


Televizyonun karşısına yerleştirdiğiniz çek-yattan kalkmayanlardansanız burada sözünü ettiğimiz size anlaşılamaz gelebilir. Dalmak gitmek, dizi izlerken kendini kaybettiği için vaktin nasıl akıp gittiğinifark etmemek türünden pasif bir farkında olmama hali değildir yapılması gereken. Kontrollü ve bilinçli bir şekilde sizi hızlandıran faktörlerin farkında olarak yavaşlamayı seçmenizdir


Zaman ve ilişkileri yönetme işinde sonuç bazlı değerlendirmeler yerine süreç bazlı bir performans anlayışını tercih edebilirsiniz. Yolu hızlı bitirmek kadar, bir daha aynı yolu asla bitiremeyeceğinizi hatırlayarak tadını çıkarmayı da hatırlamak işe yarayacaktır, çevredeki ağaçlara göz atsanız da atmasanız da onlar oradalar ama onlara bakmazsanız siz olmanız gereken yerde değilsiniz.


  • Zaman ve ilişkileri yönetme işinde sonuç bazlı değerlendirmeler yerine süreç bazlı bir performans anlayışını tercih edebilirsiniz. Yolu hızlı bitirmek kadar, bir daha aynı yolu asla bitiremeyeceğinizi hatırlayarak tadını çıkarmayı da hatırlamak işe yarayacaktır, çevredeki ağaçlara göz atsanız da atmasanız da onlar oradalar ama onlara bakmazsanız siz olmanız gereken yerde değilsiniz.
  • Sizi olumsuz rekabete, boy ölçüşmeye iten nedenlerin ve insanların farkında olarak, faydasız hırsın ruhunuz için aydınlatıcı meşale değil, yakıcı alev makinesi olabileceğini idrak edebilirsiniz. Böylece, kendinizi işler ve ilişkiler bağlamında seyrelterek “Occam’ın usturası’nı” kullanarak “az aslında çoktur ve küçük de güzeldir” anlayışını benimseyebilirsiniz. Pir Sultan Abdal’ın yazının girişine astığımız sözleri o zaman gerçek anlamını bulur işte. “Yanacaksak eğer, doğru ateşin odunu, doğru yangının külü olalım bari öyle değil mi?”
  • Reddetme sanatında bir miktar ustalaşarak, aslında hoşunuz gitmeyen ancak bir şekilde üzerinize yakıştığını düşündüğünüz rol ve sorumluluklardan kurtulmayı seçebilirsiniz. Bu iş dünyası kahramanlarının bazılarının yatak odaları, uykusu kaçmış, mutsuz ve hüzünlü iş dünyası gazileri tarafından her akşam işgal edilmektedir.
  • Daha önce yazdığımız “Pareto Yasası” isimli makaleyi okuyabilirsiniz ve sonra Pareto, Parkinson Yasalarının hayatınıza ne tür kolaylıklar getireceği konusunda çalışabilirsiniz.
  • Gerekli olduğuna ilişkin sinyaller almaya başladığınızda profesyonel destek (psikolog, psikiyatrist vb.) almayı, bedeninizi ve zihninizi dinleyerek gereksinimi olan maddi manevi unsurları (yiyecekler, ilişkiler, sohbet, seyahat vb.) ona sağlamayı deneyebilirsiniz.


Yanmak aynen çalışmak gibi bir yaşam gerçeğidir ve Nietzsche’nin işaret ettiği şekilde “arkamızda külden başka bir şey bırakmamak” da mükemmel bir tercih olabilir. İş dünyası bazen el ve yürek yakıcı bir yer olabilir bu doğru yine de kendi isteğiniz ve iradenizle, keyifle, tükenmeden çalışmanın ve iş üretmenin yolları her zaman vardır ve olacaktır.


Yazının birinci bölümüne buradan ulaşabilirsiniz.