DOÇ.DR. UĞUR ZEL Özel ve kamu sektörlerinde büyük ölçekli birçok kurum ve işletmeye “Yetkinlik Belirleme ve Ölçme”, “Performans Değerlendirme” ve “İşe Alma-Seçme Sistemleri”nin oluşturulması sürecinde danış... [Devamı]

DUYGUSAL ZEKÂMIZI GELİŞTİRMEK İÇİN…

DUYGUSAL ZEKÂMIZI GELİŞTİRMEK İÇİN…


Araştırmacılar her ne kadar duygusal zekânın kalıtımsal olduğunu bulsalar da düzenli ve sistemli bir çalışma ile duygusal zekâ öğrenilip, geliştirilebiliyor. Sizlere günlük hayata ve mesleki alanda duygusal zekânızı geliştirebileceğiniz 7 önerimiz var.


Öneri 1: Kendinizi tanıyın.

Kim olduğunuzu öğrenin. Duygusal zekâ kendinizi tanımanızı şart koşar. Bu o kadar kolay değildir. Bu nedenle biz size bazı sorular hazırladık. Bunları sakin bir şekilde tekrarlanarak kendinize sorun ve kendiniz hakkında daha fazla bilgiye sahip olun:
• Gerçekte ben kimim? Beni ne tanımlar? Kimi veya ne beni şekillendiren?
• Hayatımda hangi rolleri üstleniyorum ve bunlardan hangileri gerçek?
• İhtiyaçlarım nelerdir? Ne istiyorum, ne bekliyorum hayattan? Hedeflerim ne? Benim için önemli olan ne?
• Güçlü ve zayıf yönlerim ne? Neyi iyi yaparım? Bana ne zevk verir.
• Neye inanıyorum ben (ikili ilişkiler, yaşam, başarı, kendim)?
• Benim davranışlarımı, düşüncelerimi, duygularımı belirleyen ne?

Bu sorular sadece örnektir. Kişiliğimizin araştırılıp öğrenilecek çok yönleri vardır. Ancak bu çok kolay bir araştırma değildir. Fakat yine de çabaya değer ve heyecan vericidir.

Öneri 2: Duygularınızı ve onları kontrol etmeyi öğrenin.

Duygusal doğal ve insancıldır. Kendi duygularımızdan veya diğer insanların duygularından ne kadar az korkarsak, duygusal durumlarda ve duygularımızla o kadar rahat başa çıkabiliriz. Duygusal zekâ da işte bunu sağlıyor. Başkalarının duygularını anlamada ne kadar hakimseniz, onların duygularından korkmanıza da o kadar gerek kalmaz.
Bu nedenle duygu dünyanızı iyi öğrenip tanıyın çünkü bunlar sizin hayatınızın ayrılmaz parçasıdır. İyi bir imkân da profesyoneller tarafından verilen “kendini tanıma seminerleridir”. Ancak günlük hayatımızda da kendimizi yeni algılara açık tutum ve onların değerlendirilmesini yapmadan sadece içinize kaydedin.
Kendinize sık sık şu soruları sorun:”Kendimi nasıl hissediyorum ve bu duyguyu vücudumun en çok neresinde hissediyorum? Böyle hissetmemi sağlayan nedir? Bununla nasıl başa çıkabilirim?

Öneri 3: Kendinizi, kişisel özelliklerinizi başkalarına açık tutunuz.

Bizler hepimiz farklıyız. Farklı olmak, diğerlerinden daha iyi ya da daha kötü olmak demek değildir. Onların dünyaya bakış açılarının sizinkinden farklı olduğunu ne kadar çabuk anlarsanız, onları da o kadar çabuk tanırsınız. Bu da sizin duygusal zekânızın gelişmesi demektir. Duygusal zekâlı insanlar başkaların duygu ve düşüncelerini kendileri için tehlike olarak görmezler, tam tersine ilgi çekici ve yeni bir şeyler öğrenme şansı olarak değerlendirirler.

Öneri 4: İletişim kurma becerinizi geliştiriniz

İnsanlar arası iletişimi anlayın – her türlü insanlar arası ilişkilerde, iletişim, bütünlük sağlayıcı, çok yönlü ve çok anlamlı bir konudur. Bu konu ile sıkça ilgilenin iletişim teorilerinden Eric Berne’nin transaksiyonel analizi veya Ruth van Cohn’un konu hakkındaki ortak etkileşimi kendi iletişim kurma becerinizi oldukça geliştirir.
İletişim kurma kabiliyetinin öğrenilmesi ve geliştirilmesi – Eğer kendinizde iletişim kurma becerisi konusunda eksiklik hissediyorsanız, bunu düzeltmek için çok şey yapabilirsiniz: Çok çeşitli seminerler vasıtasıyla daha etkili iletişim kurmayı öğrenebilirsiniz. Ancak böyle bir seminere katıldığınızda aktif olarak uygulamaların yapılmasına dikkat ediniz ve sizde bu konuda sık sık pratik yapmaya bakınız.
Kendinizi ifade etme yöntemlerinizi geliştirin – Bazen kendimizi ifade edebilme sıkıntısı çekeriz. Hatta bazen de ne söyleyeceğimizi, uygun kelimeleri unutup, olay geçtikten sonra nasıl hareket etmemiz, ne söylememiz gerektiği aklımıza gelir. Bu nedenle kelime haznenizi zenginleştirin. Her an yeni kelimeler öğrenin, özellikle de duygu ve düşünce ifade eden kelimeleri. Kendinizi çok yönlü olarak ifade edebilme cesaretimiz olsun. Bazen hal ve hareketleriniz, kelimelerinizden çok daha fazla anlam içerebilir. Örneğin tatlı bir tebessüm bile karşımızdakine iyi bir teselli verebilir.

Öneri 5: Problem çözücü olun

Problemleri giderebilme, her zaman bir çıkış yolu bulabilme becerisi duygusal zekanın önemli getirilerinden biridir. Bu becerilerinizi sistemli bir çalışma ile geliştirebilirsiniz. Mümkün olduğu kadar çok çeşitli olaylar ve problemler üzerinde düşünün ve bunlara çözümler getirmeye çalışın. Eğer problemlerden korkup kaçmaz ve onlar birer şans, kendini ispatlama fırsatı olarak görürseniz, onları çözmemeniz için hiçbir sebebiniz kalmaz.

Öneri 6: Eleştiriye açık olun

Duygusal zekâda eleştiri yapabilmek ve eleştiriye açık olmak da çok önemlidir. Konu bir taraftan sizi, diğer taraftan da başkalarını etkiler. Eleştiriye açık olun, bırakın sizi eleştirsinler. Bundan rahatsızlık duymayın. Bu sayede kendinizdeki olumlu ve olumsuz yönleri öğrenme fırsatını elde edersiniz. Siz de eleştiri yapabilin. Ancak bu başkaların onurunu kıracak, kişiliklerine zarar verecek şekilde olmamalı

Öneri 7: İnsanlar ile İlgilenin

Duygusal zekâ insanın kendisi ile başkaları ile olduğundan son önerimiz de: insanlar ile ilgilenin. Yeni insanlar ile tanışın onların kültürlerini öğrenin. Değişik insan psikolojileri hakkında bilgi edinin. İnsanları harekete geçiren akımları, onların hayat hikâyelerini okuyun. Kendinizi ve diğer insanları keşfedin.

DOÇ.DR. UĞUR ZEL Özel ve kamu sektörlerinde büyük ölçekli birçok kurum ve işletmeye “Yetkinlik Belirleme ve Ölçme”, “Performans Değerlendirme” ve “İşe Alma-Seçme Sistemleri”nin oluşturulması sürecinde danışman olarak görev almıştır. Üniversitelerde İnsan Kaynakları Yönetimi alanında dersler vermektedir. Uzel Danışmanlık şirketi bünyesinde başta “Liderlik Akademisi” ve “İçimizdeki Lider©” programları olmak üzere değişik başlıklarda eğitimler vermektedir. Stephen Covey International tarafından verilen “Etkili İnsanların Yedi Alışkanlığı” ve “İlke Merkezli Liderlik” eğitimlerinin eğitici sertifikasına, TSE ISO-9000 Kalite Sistem Dokümantasyonu ve Kurum içi Kalite Tetkikçisi sertifikasına, Profesyonel Koçluk Uygulama sertifikasına ve TEDMER tarafından verilen Etik Yönetmen sertifikasına sahiptir. 1996 yılından itibaren Türkiye Kalite Derneği’nin çalışmalarında görev almaktadır. TÜSİAD-KalDer Avrupa Kalite Ödülü değerlendiricisi olarak değişik ölçekteki kuruluşların ödül sürecinde görev almıştır. Liderlik, Motivasyon, İş Etiği, İnsan Kaynakları Yönetimi, Performans Değerlendirme ve Toplam Kalite Yönetimi konularında basılmış çok sayıda makalesi ve dört kitabı bulunmaktadır. 1988-2007 yılları arasında, yurt içi ve yurt dışında Türk Silahlı Kuvvetlerinin çeşitli birlik ve karargahlarında görev aldıktan sonra 2007 yılı Ocak ayında Yarbay rütbesinde kendi isteğiyle emekli olmuştur. Türkiye Kalite Derneği (Kal-Der), Türkiye Personel Yönetimi Derneği (PERYÖN), Uluslararası Koçluk Federasyonu (ICF) ve Avrupa İş Etiği Şebekesi (European Business Ethics Network – EBEN) üyesidir.