ETKİLİ EĞİTİM VEREBİLMEK – 2

ETKİLİ EĞİTİM VEREBİLMEK – 2

Öğretim Yöntem ve Teknikleri


Buna göre öğretim yöntemleri ve öğretme oranları ile ilgili şu sonuçlara varılabilir:


1.    Eğitimci eğitim süresince ne kadar çok görsel kullansa da, film izlettirse de, demonstrasyon yapsa da, eğer sadece sunum yaparak ve sadece kendisi anlatarak eğitim veriyorsa (Düz anlatım yöntemi) ne kadar iyi bir konuşmacı olursa olsun, katılımcıların eğitimi öğrenme oranı maksimum %50 yi geçemez.

2.    Eğitimci düz anlatımla beraber katılımcıları konuşturup, eğitime katabiliyorsa (soru sorup cevap alma, anlattırma vb.), onlara konuyu/anlatılanları anlattırıyorsa veya tekrarlatıyorsa (Buluş yoluyla öğretim yöntemi) o zaman aktif öğrenme başlamış demektir ve katılımcıların eğitimi öğrenme oranı %70 e kadar çıkabilir.

3.    Eğitimci düz anlatımla beraber, katılımcıları aktif olarak konuşturuyor ve ek olarak onlara öğrenilenleri uygulatıyor veya yaptırıyorsa (Araştırma soruşturma yoluyla öğretim yöntemi)  o zaman aktif öğrenme ile katılımcıların eğitimi öğrenme oranı %90 a kadar çıkabilir.

4.    Tam öğretme ise bütün tekniklerin harmanlanması ile mümkündür. Eğitimci eğer eğitiminde bütün teknikleri karma olarak gerektiği zaman kullanabiliyorsa o zaman katılımcıların öğretilen her şeyi tam olarak öğrenmeleri mümkün olabilmektedir.

Tam öğretmede akla şöyle bir soru gelmektedir;


Eğer bir şey öğreteceksek sadece uygulama yaparak eğitim vermek mümkün değildir. Eğitimcinin hem düz anlatım yapması, hem de soru cevap yapması gereklidir. Bunun oranı nasıl olmalıdır? Yani eğitimin ne kadarında eğitimci aktif olmalı, ne kadarında ise katılımcılar aktif olup bir şeyler yapmalıdır?


Mevzuata veya prosedürlere dayalı eğitimler haricinde idealde olması gereken eğitimci ve katılımcı aktivasyon oranları şöyledir:


%30 Eğitimci aktif

%70 Katılımcı aktif


Bu oran mevzuata dayalı eğitimlerde (örn: Hukuk) eğitimci yönünde artış gösterecektir. Ama bu oranı katılımcı yönünde ne kadar fazla tutabilirsek öğrenme o kadar fazlalaşacaktır.


Eğitimci ve Katılımcı Aktivasyon Oranları


Tablo 1: %30 Eğitimci, %70 Katılımcı           Tablo 2: %70 Eğitimci, %30 Katılımcı


(Daha çok öğrenen katılımcıdır) (Daha çok öğrenen eğitimcidir)


Aktivasyon oranı (eğitimde konuşma, uygulama vb faaliyetler) kimin lehine daha fazlaysa öğrenen  taraft odur. Tablo 2 de olduğu gibi, eğer bir eğitimde ağırlıklı olarak eğitimci aktif ve konuşan/uygulayan tarafsa bu durumda öğrenen kişi eğitimci olmaktadır.


Katılımcıya öğretebilmek için aktivasyon oranının katılımcı lehine mümkün olduğunca artırılması önemlidir.


Sonuç olarak etkili bir eğitimdeki genel prensipleri açıklayacak olursak:


  • Eğitimci düz anlatım yöntemini fazla kullanmamalı. Ne kadar çok konuşur ve anlatırsa katılımcı aktivasyonunun azaldığını ve öğrenmenin de azaldığını bilmeli.
  • Görselliğe ve görsel malzemeye önem verilmeli
  • Uygulatarak ve yaşatarak öğretme yöntemleri mutlaka ağırlıklı olarak kullanılmalı
  • İçerik hazırlanırken kolaydan zora ve bilinenden bilinmeyene doğru gidilmeli
  • Eğitimcinin aktif eğitim sıralaması: Anlat, uygula, anlattır ve uygulattır şeklinde olmalı.
  • Eğitimde bütün duyu organlarımıza özellikle ağırlıklı göz ve kulağa hitap edilmeli.
  • Katılımcıya ne kadar çok anlattırır ve uygulattırırsak o kadar çok öğretiriz.

Bayram Ünal

Yazının 1. bölümüne buradan ulaşabilirsiniz.