İSTEĞE BAĞLI SİGORTA ve 5510 SAYILI KANUNDA İSTEĞE BAĞLI SİGORTA

İSTEĞE BAĞLI SİGORTA ve 5510 SAYILI KANUNDA İSTEĞE BAĞLI SİGORTA


Yeni kanunla beraber isteğe bağlı sigortalılığın; eski adıyla Bağ-Kur’a yeni adıyla 4/b’ye tabii olması,emeklilik için plan yapanların hesaplarını alt üst etmiştir.Bu anlamda uzun soluklu bir yazıda, isteğe bağlı sigortalılıkla ilgili merak edilen her soruyu cevaplandırmaya çalışacağız.

01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, sigortalı, isteğe bağlı sigortalı ve genel sağlık sigortalısı olmak üzere üç türlü sigortalı kavramı getirmiştir.


Yasa; kısa ve uzun vadeli sigortalar ile genel sağlık sigortası kapsamındaki kişiler için sigortalılığı zorunlu kılmıştır. Diğer bir deyişle,bu kapsam dahilinde ki kişiler açısından sigortalı olup olmamak kendi iradelerine bırakılmamıştır. Tarafların sigorta ilişkisi kurma ya da sigortalılıktan kaçınma yolunda irade beyanında bulunmaları kanun hükmünde mümkün bulunmamaktadır. Yüksek Mahkemeye göre, hizmet akdine dayanarak bir işveren tarafından çalıştırılan kimseler sigortaya bildirilsin ya da bildirilmesin sigortalı sayılır.


Zorunlu sigortalılığın istisnasını ancak “İsteğe Bağlı Sigortalılık” hali oluşturur. İsteğe bağlı sigortalılık; zorunlu sigortalı olarak çalışmayan ve bu çalışmalarından dolayı artık aylık alamayan kimselere, belirli koşullarla, sosyal sigorta ilişkisini devam ettirme olanağını veren bir yoldur. İsteğe bağlı sigortalılık hakkında; bireyin kendi iradesi önem taşır. İsteğe bağlı sigorta ilişkisinin kurulup kurulmaması tamamen kişinin iradesine bağlıdır.

İsteğe bağlı sigortalılık 5510 sayılı Kanundan önce 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununda, 1479 sayılı Bağ-Kur Kanununda ve 5434 sayılı T.C.Emekli Sandığı Kanunlunda ayrı ayrı düzenlenmiş ve bu üç kanun da isteğe bağlı sigortalılığı farklı esaslara bağlamıştır.

 

5510 sayılı Kanuna Göre İsteğe Bağlı Sigortalılık


Genel olarak; İsteğe bağlı sigortalılık 5510 sayılı Kanunun İkinci Kısmının Altıncı Bölümünde “İsteğe Bağlı Sigorta Hükümleri” başlığı altında düzenlenmiştir. Kanunun yürürlüğe girmesinden önce üç farklı sosyal sigorta kanunları kapsamına giren sigortalılar açısından farklı koşullara bağlanan isteğe bağlı sigortalılık artık tüm sigortalılar için aynı koşullarla tatbik edilecektir.

Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı tarafından çıkarılan İsteğe Bağlı Sigorta İşlemleri Hakkında Tebliğinde de bu duruma şu ifadelerle yer verilmiştir;  “5510 sayılı Kanunla yapılan düzenleme gereğince 2008 yılı Ekim ayı başından itibaren isteğe bağlı sigortalı olanlar ile bu Kanundan önce 506, 1479 ve 5434 sayılı kanunlara göre isteğe bağlı sigortalı olup prim ödemeye devam eden sigortalılar hakkında aşağıda açıklanan usul ve esaslar doğrultusunda işlem yapılacaktır.”

 

5510 sayılı Kanunun getirdiği yeni bir gelişme de, daha önce gerek 506 sayılı Kanun gerekse 5434 sayılı Kanuna göre, sigortalı kişilerin isteğe bağlı sigortalı olabilmeleri için gerekli olan belirli bir süre prim ödemiş olma koşulu 5510 sayılı Kanunda sayılmamış yani kaldırılmıştır. 5510 sayılı Kanuna göre artık sigortalılar Kuruma tescil olunmamışken de isteğe bağlı sigortalı olabilirler.Diğer bir deyişle; zorunlu sigortalılık kapsamına almadığı kişilere isteğe bağlı sigortalı olma imkanı sunmuştur.