PERSONEL MEMNUNİYET ANKETLERİ

Daha önce personel memnuniyeti anketi uygulamamış firmaların önünde iki seçenek var : Bu konuda danışmanlık hizmeti almak ya da kendi anketini geliştirmek… Danışmanlık hizmeti almanın başlıca avantajları

  • Anketin konunun profesyonelleri tarafından hazırlanması, uygulanması ve değerlendirilmesi,
  • Sonuçlarının diğer şirketlerin sonuçları ile karşılaştırılabilir olması..
  • Firma İK bölümlerinin bunun için zaman harcamamaları.

     Buna karşılık dezavantajları :

  • Çoğu durumda pahalı olması ve ek bir maliyet gerektirmesi,
  • Firmaya özgü olmaması (ki bir ölçek üzerinde diğer şirketlerle karşılaştırılabilmesi için bu aynı zamanda bir zorunluluktur)
  • Firmanın belirli bir amaca yönelik spesifik ihtiyaçlarının karşılanamaması

     Firmanın bu anketi kendisi geliştirmeye çalışması durumunda yukarıda belirtilen avantajlar dezavantaja, dezavantajlar da avantaja dönüşüyor. Dolayısı ile bu konuda bir seçim yapmadan önce firmanın bu anket ile varmak istediği sonuçları (anket uygulamanın amaçlarını) net bir şekilde ortaya koyması gerekiyor. Söz gelimi personelin genel memnuniyet düzeyini ölçmek ve sonuçları benzer firmaların sonuçları ile karşılaştırmak isteyen bir firma için kendi anketini geliştirmek yararsızdır. Buna karşılık firmaya özgü bazı problemleri çözmek isteyen bir firma için genel nitelikteki anketler yeterli ipuçlarını veremeyebilir. Bu durumda firmaya özgü bir anketin geliştirilmesi daha yararlı olabilir. (Kuşkusuz firmaya özgü anket geliştirirken de danışman desteğinden yararlanılabilir.) Görüldüğü üzere personel memnuniyeti anketi uygulamasına girişmeden önce bu anketin uygulamasından neler beklendiğinin çok açık bir şekilde ortaya konması gerekiyor.

     Firmanın kendisine özgü problem sahalarını ve kaynaklarını ortaya çıkarabilmesi için, genel "personel memnuniyeti" anketlerindenden farklı bir yol izlemesi gerekir. Hatta bu amaçla hazırlanacak anketlere "Personel Memnuniyetsizliği" anketi demek daha doğru olur. Çünkü burada amaç personelin "memnun" olduğu konulardan çok, "memnun olmadığı" konuları, yani problem sahalarını tesbit etmektir. Sadece bu alanları belirlemekle kalmayıp, sorunun nedenleri de ortaya konulmaya çalışılır. Dolayısı ile personel memnuniyetsizliği anketinin firmaya özgü ve sorunların kaynaklarını bulmaya yönelik olarak geliţtirilmesi gerekir.

     Bu noktada kendi anketinizi geliştirirken bazı somut önerilerde bulunmakta yarar görüyorum :

     Piyasada o kadar çok personel menuniyeti anketi var ki, bunları incelemeniz ilk etapta size yol göstermekten çok kafanızı karıştırabilir… Bu nedenle önce bu tür anketlerin felsefesini algılamak bakımından Keith Davis’in "İşletmede İnsan Davaranışı" (İ.Ü. Yayın No : 3028, İşletme Fakültesi Yayın No: 136- Orjinal adı : Human Behaivor at Work) 5. Bölümünü (İş Doyumu) okumanızı öneririm.

     Personele öncelikle bir açık anket uygulayın… Örneğin "Şirketimizde sizce çözülmesi gereken öncelikli problemler nelerdir, bu konulardaki görüş ve önerilerinizi yazınız " tarzında… Bunun iki amacı var birincisi, hazırlayacağınız anketin sorularını buradan alacağınız cevaplara göre belirleyeceksiniz… Çünkü şıkları önceden belirlenmiş anketler cevaplayanları yönlendirir ve sadece o doğrultuda düşünmelerini sağlar… Açık uçlu soru sorarak cevaplayanları sınırlandırmamış olursunuz. Literatürde buna "Ön Araştırma /Anket" denmektedir… Ayrıca bu anketlerden az sayıda kişinin görüşü olsa da çok önemli görüş ve öneriler elde edebilirsiniz..

     İkinci aşamada bu ön araştırma sonuçlarını anket formu haline getirin… Bu aşamada diğer anket formlarından da yararlanabilirsiniz… Ancak bu yararlanma sadece soruların ifade tarzından öteye geçmemeli… Yani, şirketinizle ilgili olmayan sorulara anketinizde yer vermemelisiniz. Ayrıca önce kendi taslağınızı oluşturup, sonra diğer anket formlarını gözden geçirmenizde yarar var… Böylece diğer anket formlarından etkilenmeden, ön yargısız şirketinize özgü bir anket geliştirebilirsiniz.. Eğer ön araştırmayı yapmadan, diğer anket formlarını gözden geçirirseniz, ister istemez bunlardan etkilenir, bir soru ordan, bir soru ötekinden alarak sonuçta ucube bir şey ortaya çıkarabilirsiniz..

     Bundan sonraki aşamada dilerseniz hazırladığınız anketi belirli bir personel grubuna "pilot uygulama" olarak doldurtabilirsiniz. Böylece anket sorularını oluştururken yapmış olduğunuz hataları ortaya çıkarma olasılığınız olur. Özellikle çok büyük firmalarda yüzlerce insana anket formunu doldurtmadan önce pilot bir uygulama yapmakta çok büyük yarar vardır.

     Anketinizi bu tarzda geliţtirirseniz, tamamen şirketinize özgü olacak.. Bu durumda sonuçları neyle karşılaştıracaksanız? Tabii ki geçmiş yıl verilerinizle… Bu durumda ilk uygulayacağınız anketin sonuçları (karşılaştırma açısından) size bir fikir veremeyecek… Çünkü onu baz olarak alacaksınız… Sonraki dönemlerin anketlerini ( Bence 6 ayda bir yapılsa iyi olur…) bu ilk dönemle karşılaştıracak ve gelişmeleri izleyeceksiniz… Bir anlamda kendi ölçeğinizi yaratacaksınız…

     Anket formunun geliştirlmesi kadar anket uygulaması da son derece önemli bir konudur. Anket ne kadar profesyonelce geliştirilirse geliştirilsin anket uygulamalarında yapılan hatalar istenen sonuçların alınmasına büyük sekte vurabilir. Anket uygulamasında dikkat edilecek başlıca noktaları ise şöyle sıralayabilirim .

     Anketin geliştirme aşamalarından başlayarak, anket sonuçlarının mevcut işleyişteki problemleri ortaya koymak dışında başka hiç bir amaçla kullanmayacağınız konusunda personeli ikna etmelisiniz. Eğer bu konuda yeterli derecede inandırıcı olamazsanız anketi sağlıklı bir geliştiremez ve uygulayamazsınız. Özellikle anketi geliştirirken (ön araştırma aşamasında) açık uçlu soruların yanıtlanmasında bu konu çok önemlidir. El yazılarından kimlikleri kolayca tesbit edilebilecek kişilerin firmanın başlıca sorunlarını açıkça ortaya koymaları, ancak bu araştırmayı yapanlara duyulan güvenle mümkündür. ( Kimi zaman dışardan bir danışman aracılığı ile yapılmasında personele verilmek istenen bir mesaj da bu bilgilerin firma dışında kalacağı ve değerlendirileceği şeklindedir.) Eğer İK birimleri, personeli üzerinde anket sorularına verilen cevapların sadece kendilerinde kalacağı ve çoktan seçmeli anket sorularının çıkarılması dışında başka hiç bir amaçla kullanmayacakları yönünde bir etki bırakabilirlerse, ön araştırmadan bir sonuç alınabilir.

     Personele uygulanacak nihai anketler çoktan seçmeli şıklardan oluşmalıdır. Öncelikle çoktan seçmeli sorulardan oluşan anketlerin sayısal analizleri çok daha kolay bir şekilde yapılabilir. Ancak burada daha önemli olan nokta, çalışanların el yazılarını gerektirmeden, gizliliğin, dolayısıyla güvenin sağlanmasına olanak vermesidir. Bunun için anket formlarında kesinlikle personel isimlerine yer verilmemeli, sadece analize yetecek detayda personel profili bilgilerine yer verilmelidir. Öyleki personel profili bilgileri soruları işaretlendiğinde (Bölüm, deneyim, eğitim vb.) personelin bu bilgilere dayanılarak teşhis edilebilmesi imkanı az olmalıdır. Dolayısı ile soru seçenekleri de bu yaklaşımla hazırlanmalıdır. (Örneğin seçenekler arasına 2 kişiden oluşan bir bölüm konulmamalı, bölümler daha genel ifadelerle yazılmalıdır.)

     Anketler İK birimlerince topluca uygulanmalı, personelin anket formlarını doldururken birbirlerini etkilemelerine izin verilmemelidir. Bu nedenle kişilere dağıtılıp daha sonra toplamak suretiyle yapılan anket uygulaması, birey iradelerinin tam olarak yansıtılamaması sonucunu doğurabileceğinden tercih edilmemelidir. Hele birim yöneticileri aracılığı ile dağıtılıp toplanan anket uygulamasının hiç bir yararı yoktur. Anketlerin topluca uygulanmasının bir nedeni de anketlerin sadece İK personeli tarafından görülebileceği ve değerlendirileceği yönünde personele güven vermektir. Personele bu şekilde güven verilmesinin önemi, anketlere objektif cevap verilmesi isteğinde yatar. Bu tür anketlerin dış danışmanlara uygulattırılmasının temelinde de bu vardır.

     Görüleceği üzere gerek anketlerin geliştirilmesi, gerekse uygulanması oldukça titiz bir yaklaşımı gerektirmektedir. Buna anket sonuçlarının analiz edilmesi ve yorumlanması da eklendiğinde, bir kaç firmadan, kitaplardan, web sitelerinden temin edilen anket formları ile firmanın gereksinimi olan sonuçların elde edilmesininin zorluğu ortaya çıkar. Ama imkansız değildir. Yeterki ne ile karşı karşıya olunduğu algılanabilsin!…

  •  

  • M. Cemil Özden

    Sosyal Ağlarda Paylaş

    Yorum yapabilmek için giriş yapmanız gerekmektedir.

    Giriş


    beş + 2 =


    Sosyal Ağlarda Takip Edin
    Arama
    Paylaşımlarımız
    Abone Olun
    CVCHECKUP
    WP-Backgrounds Lite by InoPlugs Web Design and Juwelier Schönmann 1010 Wien